ผ่านไปแล้วกับการแข่งขันโรโบคัพ หรือการแข่งขันหุ่นยนต์อัตโนมัติระดับนานาชาติ ซึ่งประกอบไปด้วยลีคต่างๆมากมาย ทีมจากประเทศไทยได้แชมป์ในสองลีคดังที่ได้ยินจากข่าวกัน เป็นเรื่องที่น่ายินดีอย่างยิ่ง คงมีไม่น้อยที่สงสัยว่าเค้าแข่งขันกันอย่างไร เลยถือโอกาสนี้เล่าเรื่องราวเกี่ยวกับโรโบคัพให้ฟังกันครับผม

โรโบคัพคือการแข่งขันหุ่นยนต์ระดับนานาชาติ โดยมีจุดประสงค์เพื่อสนับสนุนและผลักดันการวิจัยและพัฒนาวงการหุ่นยนต์ระดับ โลก โดยการเลือกกีฬาฟุตบอลเป็นวิธีการในการแข่งขัน นอกเหนือจาก RoboCup Soccer ซึ่งเป็นการแข่งขันหุ่นยนต์เตะฟุตบอลแล้วยังมีการแข่งขันอื่นๆ ได้แก่ RoboCup Rescue การแข่งขันหุ่นยนต์กู้ภัย RoboCup @Home การแข่งขันหุ่นยนต์รับใช้ในบ้าน และ RoboCupJunior การแข่งขันสำหรับน้องๆมัธยม โดยการแข่งขัน RoboCup มีเป้าหมายหลักคือ ภายในปี 2050 ทีมหุ่นยนต์อัตโนมัติจะสามารถแข่งฟุตบอลชนะทีมนักเตะที่เป็นแชมป์บอลโลกปี ล่าสุดได้ โดยใช้กฎตามที่ FIFA ประกาศไว้

เพื่อที่จะบรรลุเป้าหมายที่ตั้งเอาไว้ การแข่งขัน RoboCup Soccer จึงแบ่งสายการพัฒนาออกเป็นลีคต่างๆกันดังนี้
1. Standard Platform League เป็นการแข่งขันหุ่นยนต์โดยที่ฮาร์ดแวร์ของหุ่นยนต์นั้นเป็นมาตรฐานเดียวกัน สำหรับปี 2010 นั้นโรโบคัพเลือกใช้หุ่นยนต์ Nao จากบริษัท Aldebaran เป็นหุ่นยนต์มาตรฐาน

2. Humanoid League เป็นการแข่งขันโดยหุ่นยนต์ที่แข่งจะต้องมีลักษณะใกล้เคียงกับคน คือมีแขน ขา หัว และเซ็นเซอร์รับรู้ต่างๆเหมือนกันกับมนุษย์ เป็นลีคตัวแทนของการควบคุมข้อต่อ ท่าเดิน การคำนวณและการสื่อสารให้เหมือนมนุษย์มากที่สุด กล้องและการประมวลผลทั้งหมดเกิดขึ้นบนตัวหุ่น การสื่อสารระหว่างหุ่นสามารถทำได้โดยที่ไม่ต้องมีคอมพิวเตอร์นอกสนามมาช่วย
ใน ลีคนี้มีทีมจากประเทศไทยเข้าแข่งขันด้วย
การแข่งขัน Humanoid ก็ยังถูกแบ่งออกเป็นประเภทย่อยๆอีกดังนี้
a. Kid-size Humanoid League เป็นการแข่งขันหุ่นยนต์ Humanoid ขนาดเล็ก
b. Teen-size Humanoid League เป็นการแข่งขันหุ่นยนต์ Humanoid ขนาดใหญ่ขึ้นมา
c. Adult-size Humanoid League เป็นการแข่งขันหุ่นยนต์ Humanoid ขนาดใกล้เคียงกับมนุษย์

3. Small Size League เป็นการแข่งขันหุ่นยนต์เตะฟุตบอลขนาดเล็ก
ขนาดของลูกฟุตบอลตามกฎ นั้นเท่ากับขนาดลูกกอล์ฟ มีกล้องติดอยู่ที่ด้านบนของสนาม และคำสั่งต่างๆถูกส่งไปยังหุ่นโดยคอมพิวเตอร์ด้านนอกสนามซึ่งคำนวณภาพที่ได้ จากกล้องและแผนการเล่น
หุ่นยนต์แต่ละตัวจะมีความเร็วสูงมาก สามารถเตะลูกบอลได้เร็วและแรง จึงเป็นลีคตัวแทนของการวางแผนรูปแบบเกมการเล่น
ในลีคนี้ประเทศไทย ได้สร้างชื่อเสียงโดยชนะการแข่งขันถึง 3 ปีซ้อน

5. Simulation League เป็นการแข่งขันการเตะฟุตบอลโดยโปรแกรมจำลอง คือไม่มีหุ่นยนต์ แต่แข่งโดยใช้ใช้โปรแกรมที่ควบคุมหุ่นยนต์ในการจำลองในคอมพิวเตอร์
ลี คนี้เป็นความพยายามที่จะกำจัดข้อจำกัดทางเทคโนโลยีในการสร้างหุ่นยนต์ เช่นมอเตอร์ เซ็นเซอร์ต่างๆ เป็นต้น

จะเห็นได้ว่าการแข่งขันในลีคต่างๆนั้นมุ่งเน้นทักษะ ต่างๆกันของมนุษย์ เมื่อดูจากพัฒนาการปีต่อปีคาดว่าเป้าหมายหลักที่ตั้งเอาไว้นั้นไม่ได้ไกล เกินจริงแต่อย่างใด การแข่งขันโรโบคัพนั้นค่อนข้างมุ่งเน้นไปทางการวิจัย และการเผยแพร่และแบ่งปันความรู้ทางวิชาการ ดังนั้นผู้ที่เข้าร่วมการแข่งขันนั้นมีตั้งแต่นักศึกษาปริญญาตรีไปจนถึง ระดับอาจารย์เลยทีเดียว

ลีคการแข่งขันอื่นๆ ที่สำคัญไม่แพ้กันกับ RoboCup Soccer ได้แก่
RoboCup Rescue
การแข่งขันที่คนไทยรู้จักกันดี ในนามหุ่นยนต์กู้ภัย เป็นการแข่งขันหุ่นยนต์ที่เข้าไปทำงานในพื่นที่เสี่ยงภัย หรือพื้นที่ที่มนุษย์ไม่สามารถเข้าถึงได้ จริงๆแล้วการแข่งขันนี้ไม่ได้มีแต่การแข่งขันหุ่นยนต์อย่างเดียว ยังมีการแข่งขัน Rescue Simulation League เป็นการจำลองหุ่นยนต์ค้นหาและกู้ภัยในพื้นที่กว้าง
ส่วนการแข่งขัน RoboCup Rescue Robot League นั้นทีมจากประเทศไทยได้สร้างชื่อเสียงโดยมีคะแนนรวมเป็นอันดับหนึ่งถึง 5 ปีซ้อน
ความท้าทายของลีคนี้ก็คือการออกแบบหุ่นยนต์ให้สามารถเคลื่อน ที่เข้าไปยังพื้นผิวที่ยากลำบาก เช่นพื้นลาดเอียง ทางขรุขระเป็นต้น นอกจากนี้ยังมีการเขียนโปรแกรมให้หุ่นยนต์สามารถทำงานโดยอัตโนมัติอีกด้วย

RoboCup @Home
การแข่งขันหุ่นยนต์รับใช้ภายใน บ้าน เป็นอีกหนึ่งความท้าทาย โดยที่หุ่นยนต์จะต้องมีความสามารถต่างๆ เช่น รู้จำใบหน้ามนุษย์ เสียงมนุษย์ และสิ่งของต่างๆ นอกจากนี้ยังต้องสามารถเคลื่อนที่ไปรอบๆบ้านได้โดยไม่ชนสิ่งกีดขวางอีกด้วย
หุ่น ยนต์จะต้องสามารถทำตามคำสั่งของมนุษย์ได้ เช่น ไปหยิบรีโมทมา เป็นต้น หรือทักทายสมาชิกในบ้านที่เพิ่งเข้ามา
สำหรับลีคนี้มีทีมจากประเทศ ไทยเข้าร่วมแข่งขันเช่นเดียวกัน

จะเห็นได้ว่าทีมจากประเทศไทยเข้าร่วมแข่งขันหุ่นยนต์ ระดับนานาชาติในหลากหลายลีค และที่รับชัยชนะกลับมาก็ไม่น้อยเช่นกัน แถมยังเป็นชัยชนะหลายสมัยติดต่อกันอีกด้วย แสดงถึงศักยภาพของประเทศไทยในอุตสาหกรรมหุ่นยนต์ อยากฝากตรงนี้ไว้ให้กับผู้ที่เกี่ยวข้องในการสนับสนุนเยาวชนไทยในการแข่งขัน ระดับโลกต่อไปครับ
